Kerk en slavernij
Onderzoek o.l.v. Protestantse Universiteit van Utrecht (PThU)
De website Kerk en Slavernij presenteert een niet onafhankelijk onderzoeksproject van onder meer de Protestantse Theologische Universiteit, de Vrije Universiteit Amsterdam en de University of Curaçao. Het project onderzoekt de relatie tussen kerken en het Nederlandse slavernijverleden, inclusief de rol van theologie, kerkelijke instellingen en gelovigen in het koloniale systeem. Daarbij wordt ook gekeken naar de aanwezigheid en geloofsgeschiedenis van Afrikaanse, Aziatische en Amerikaanse christenen in Nederland en de koloniale gebieden. Het doel van het project is om nieuwe historische bronnen te verzamelen, het wetenschappelijk en maatschappelijk debat over kerk en slavernij te verdiepen en bij te dragen aan reflectie op hoe dit verleden doorwerkt in hedendaagse kerk en samenleving.
De brochure toont twee getekende zwarten als slachtoffers, wat veelzeggend is over de keuze van de makers. Op deze website wordt echter gekozen om een afbeelding van Johan Picardt uit Coevorden te tonen. Dit is een van de protestantse dominees die openlijk predikte dat zwarten gebastonneerd moeten worden om goede diensten te verwachten. De trouwe naleving van dit gebod heeft de koloniale praktijk getekend, niet het gebod der naastenliefde zoals Christus onderwees en voorleefde. Het lijkt daarom passend ook gezicht te geven aan de verdedigers van de slavernij en slavenhandel. Zijn die niet aan zwaardere lasten geketend; schuld voor het aangezicht van Christus?
Verder is ook afbeelding van Martijn Stoutjesdijk zichtbaar, een witte theoloog verbonden aan de protestantse universiteit van Utrecht die men geschikt achtte het onderzoek te leiden. Volgens hem biedt de Bijbel "een directe legitimatie van slavernij op basis van het goddelijke". Dit beweerde hij bijvoorbeeld in een interview met het Nederlands Dagblad van 21 maart 2026 met een beroep op Paulus en Efeziërs 6. Een onhoudbaar standpunt in het licht van de uittocht uit het slavenhuis Egypte waarna de Heer zijn volk de Thora schonk om bij de vrijheid te blijven. Terwijl de Thora dus paal en perk stelt aan slavernij, spreekt Stoutjesdijk over een directe legitimatie, wat hetzelfde is als zeggen dat God de slavernij heeft gewild in plaats van inperkt.
Nu mag iedereen natuurlijk een mening hebben, maar dat juist de hoofdonderzoeker naar kerk en slavernij dit verkondigt, is diep verontrustend en het geeft alle schijn dat het onderzoek primair wordt gestuurd door het perspectief van de kolonisator.